Urson — kolczasty niedźwiadek

geneza wyrazu urson
Etymologiczne znaczenie nazwy „urson” to ‘niedźwiadek’. Spokrewnione są z niej takie słowa, jak: „Arktyka”, „Artur”, „Urszula”, „Ursus”. Wizerunek ursona: K. S. Hartig, źródło: Biodiversity Heritage Library (DP).

Zamieszkujący Amerykę Północną urson bywa nazywany nadrzewnym jeżozwierzem. W zoologii jednak nazwa jeżozwierz – przejrzysta dla nas etymologicznie – zarezerwowana jest dla spokrewnionych z ursonem kolczastych gryzoni występujących w Afryce i Azji. Zarówno ursony, jak i jeżozwierze są bowiem gryzoniami, tak samo jak na przykład świnki morskie i bobry. Natomiast odznaczające się podobną „bronią” jeże zaliczane są do innego rzędu – owadożernych, do których należą między innymi krety i ryjówki. A o etymologii nazwy jeż, która z kolei wiąże się z nazwą żmii, opowiadałam już na blogu – tutaj przeczytacie. O praindoeuropejskiej nazwie niedźwiedzia, będącej przodkiem ursona, też już wspominałam – zainteresowanych zapraszam więc tutaj. Dodam jeszcze tylko, że urson ma też innych krewnych, którzy noszą „kolczaste” imiona, mianowicie: jeżatkę, jeżownicę, igłozwierza i skąpokolca.

Jeżozwierz afrykański. Gryzoń ten zawdzięcza swoją nazwę podobieństwu do jeża, z którym jednak nie jest spokrewniony. Grafika: W. Kuhnert, źródło: Biodiversity Heritage Library (DP).

Bibliografia:

  • Słownik wyrazów obcych (1980), red. J. Tokarski, Warszawa.
  • Online Cree Dictionary, [dostęp: 30.10.2017].
  • Klein E. (1966), Etymological Dictionary of the English Language, vol. I, Amsterdam–London–New York.
  • Mallory J. P., Adams D. Q. (2006), The Oxford Introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European World, Oxford.

Informacja zawarta w materiale graficznym (dla korzystających z czytnika ekranowego):

Etymologia słowa URSON

  • Zapożyczenie z francuskiego ourson będącego pierwszym członem francuskiej nazwy zwyczajowej ursona amerykańskiego ourson coquau.
  • Ourson oznacza dosłownie ‘niedźwiadka’. Coquau jest prawdopodobnie przekształceniem algonkińskiej (kri) nazwy tego zwierzęcia kâkwa.
  • Ourson utworzono od ours ‘niedźwiedź’, wywodzącego się od łacińskiego ursus (o tym samym znaczeniu), które z kolei kontynuuje praindoeuropejską nazwę niedźwiedzia o etymologicznym znaczeniu ‘ten, który rozszarpuje’.
  • Nazwa ursona nawiązuje do niedźwiedzich kształtów jego sylwetki i właściwej mu umiejętności wspinania się po drzewach.

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s