Młode, młodki, juńce i junice

Zwierzęce dzieci nazywamy młodymi. A młody to etymologicznie ‘słaby’. Wywodzi się bowiem ów przymiotnik od praindoeuropejskiego pierwiastka *meld- ‘miękki, delikatny, słaby’, który z kolei utworzony został od *mel(ə)- ‘rozkruszać, rozdrabniać, mleć’ (na nim opiera się też przywołany tu czasownik mleć). W prasłowiańszczyźnie przymiotnik młody miał postać *moldъ. Zaszła w nim regularna przestawka grupy -ol- znajdującej się między dwiema spółgłoskami.

Wyraz ten wyparł starszy prasłowiański przymiotnik o znaczeniu ‘młody’, mianowicie *junъ. Od niego wywodzi się m.in. polski junak, a także staropolski junosza ‘młodzieniec; pan młody’, juniec ‘młody byk, młody wół’ oraz gwarowe junię ‘cielę’ i junica ‘jałówka’. Na tym samym rdzeniu co przywołane tu leksemy opiera się także zapożyczony z niemczyzny junkier. Rdzeń ten znajdziemy również w germańskich przymiotnikach o znaczeniu ‘młody’, jak np. w niemieckim jung, angielskim young, islandzkim, norweskim, duńskim i szwedzkim ung.

A poniżej: młode byczki, zwane niegdyś juńcami i młodkami (l. poj. młodek).

Fot. Théo/ CC BY/ Flickr.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s