Słodaczek i słonaczek

Słodaczek i słonaczek – stworzenia z dwóch całkowicie różnych światów. Pierwsze z nich to pierzasty miłośnik słodkiego nektaru kwiatów (czemu i zawdzięcza swoją łacińską nazwę rodzajową Gliciphila ‘miłośnik słodkiego’), zasiedlający Australię, Nową Kaledonię i Vanuatu. Drugie – znane również jako solowiec i solankowiec – to malutki skorupiak z rodzaju Artemia zamieszkujący śródlądowe wody słone strefy umiarkowanej i subtropikalnej, odpowiedzialny pośrednio za różową barwę piór flamingów.

Cóż może łączyć słodaczka i słonaczka? Ano łączy ich wspólna etymologia nadanych im przez nas nazw. Słodki i słony wywodzą się od tego samego praindoeuropejskiego rdzenia, rekonstruowanego jako *sal- ‘sól’ – w przypadku pierwszego przymiotnika z rozszerzeniem *-dŭ (na tym samym rdzeniu opiera się też łaciński epitet gatunkowy słonaczka: salina, a także takie indoeuropejskie nazwy soli, jak np. angielskie salt, niemieckie Salz, francuskie sel). Słodki zawiera w sobie prasłowiański przyrostek *-ъkъ (*soldъkъ), słony – prasłowiański przyrostek *-nъ (*solnъ).

Przymiotnik słodki znaczył więc pierwotnie ‘posolony, przyprawiony solą’. Sól – wiadomo – poprawia smak potraw, toteż z czasem przymiotnik słodki przybrał znaczenie ‘mający przyjemny smak, smaczny’. No a stąd już tylko jeden krok do znaczenia ‘słodki’, bo przecież każdy łasuch się zgodzi, że nic nie smakuje tak przyjemnie, jak słodkości.

Słodaczek rdzawogłowy (Gliciphila melanops) i słonaczek (Artemia salina). Fot. Jean and Fred/ CC BY/ Flickr; Hans Hillewaert/ CC BY-SA/ Wikimedia Commons.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s