Tęczowi

Pewnie wielu z Was nie może się doczekać, kiedy w końcu przyjdzie wiosna i rozświetli nam krajobraz kolorami tęczy. Postaram się więc wprowadzić wiosenny kolorowy nastrój, opowiadając Wam o interesującej etymologii słowa TĘCZA i prezentując kilku przedstawicieli fauny, którzy od słowa tego wzięli swoje imię.

Tęcza to wyraz rodzimy, wywodzący się od prasłowiańskiego *tǫča, które oznaczało… ‘chmurę (deszczową, burzową, gradową)’. Na takie znaczenie przodka tęczy wskazują jego innosłowiańskie kontynuanty, np. rosyjskie, ukraińskie tucza ‘chmura’, ukraińskie dialektalne tucza ‘burza’, serbsko-chorwackie tucza ‘grad, gradobicie’, słoweńskie tocza ‘grad’.

Owo prasłowiańskie słowo wywodzi się od praindoeuropejskiego *ten-k- ‘ściągać (się), zbierać (się), zbijać (się) i – jak podaje Wiesław Boryś – pierwotnie miało ono znaczenie ‘zbita masa’, które rozwinęło się w ‘chmura (deszczowa, burzowa, gradowa)’, a następnie w poszczególnych językach słowiańskich w przenośne ‘burza, deszcz, gradobicie’, w polszczyźnie, górno- i dolnołużyckim zaś w ‘tęcza (po deszczu)’. W taki oto sposób nasi przodkowie szarą chmurę przekształcili w kolorową tęczę.

W świecie zwierząt nie brakuje osobników mieniących się kolorami tęczy. Niektórym z wielobarwnych przedstawicieli fauny nadaliśmy „tęczową” nazwę. Należą do nich m.in.: tęczownik (ptak), tęczak (ptak i ryba), wargacz tęczak (ryba), tęczak kalifornijski (ryba), tęczowiec (wąż), mieniak tęczowiec (motyl). Poznacie ich bliżej w galerii.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s