Mówią o jaskółce, że z łasicą jest w spółce

Słowo „jaskółka” próbowano etymologizować na wiele sposobów. Grafika: C. W. Wyatt, źródło: Archive (DP).

Ponoć jedna jaskółka wiosny nie czyni, a tu proszę: i jaskółka, i pierwszy dzień astronomicznej wiosny. Choć – prawdę mówiąc – nie jedna jaskółka dziś będzie. Zaraz się zlecą inne słowiańskie ‘jaskółki’, żeby pomóc nam wyjawić rodowód swojej polskiej krewniaczki. Mój domowy etymolog ludowy twierdzi wprawdzie, że nie ma tu nic do wyjawiania, bo kwestia pochodzenia naszej dzisiejszej bohaterki leksykalnej jest jasna i czytelna, sama nam o tym mówi: „ja-z-kółka”. Ano jaskółka kręci w locie kółka, ale to nie od kółka wzięła swoje imię, drogi etymologu ludowy. Choć przyznać trzeba, że prawdopodobnie to właśnie etymologii ludowej zawdzięczamy brzmienie nazwy tego skrzydlatego zwiastuna wiosny. Czytaj dalej

Reklamy

Jej łaskawość łasica

etymologia słowa nazwy łasica
Nazwa „łasica” nie ma jednoznacznej etymologii. Grafika: A. Thorburn, źródło: Biodiversity Heritage Library (DP).

Łasica – zwierzątko, które długo wiązano z pewną damą sportretowaną przez Leonarda da Vinci, aż w końcu uznano, że owa dama pozowała jednak z gronostajem. Dawniej, zanim na dobre rozpanoszyły się w domostwach koty, rolę strażnika chroniącego gospodarstwo przed inwazją gryzoni i jednocześnie czteronożnego domowego ulubieńca spełniały właśnie łasice, zwane też łaskami. Jak podaje Aleksander Brückner, autor pierwszego pełnego polskiego słownika etymologicznego, łasica „przed kotem dziatwę i domowych bawiła a łatwo ugłaskać się dawała” i to właśnie przymilnemu usposobieniu, skłonności do łaszenia się zawdzięcza ona swoje imię (znane też pozostałym językom słowiańskim, np. czeskie lasice, ukraińskie łasycja, serbsko-chorwackie lasica). Czytaj dalej